Dag van de Architectuur: Mensen maken de stad! De stad is niet van steen

Bijzonder ABC-programma op veel locaties in Haarlem
Manifestatie

Het thema dat de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) dit jaar voor de viering van de landelijke Dag van de Architectuur heeft gekozen, is ‘Mensen maken de stad! De stad is niet van steen’. Met dat gegeven als leidraad heeft het ABC zoals gebruikelijk een dag samengesteld met tal van activiteiten in Haarlem. Op het programma voor zaterdag 21 juni staan interessante toelichtingen door bevlogen mensen, spannende rondleidingen, verrassende openstellingen, boeiende presentaties en als apotheose de opening van een bijzondere expositie met als titel ‘ABC, Architectuur en Bouwen in het Centrum’. De activiteiten hebben plaats op de meest uiteenlopende locaties. Een ding hebben ze echter allen gemeen: de bevlogenheid en gedrevenheid van de initiatiefnemers!

Ook deze Haarlemse Dag van de Architectuur start traditiegetrouw met een officiële aftrap. Die wordt gegeven door wethouder Ewout Cassee en gehouden op hoog niveau in de zogenoemde ‘Oval Office’ van gebouw Zijlsingel om 10.00 uur. Vanaf dat moment vinden er tal van activiteiten plaats. Zo visualiseren de architecten van CSI Haarlem een route waaraan Hip Shops zijn gevestigd en wordt in zwembad De Houtvaart het verhaal verteld van dit geredde monument. Bij het Seinwezen bruist het letterlijk en figuurlijk van duurzame energie en Gonnet26 heeft een programma waarbij onder meer ideeënmakers de ruimte krijgen. Ook de mensen van Stadstrand de Oerkap doen mee evenals die van de Stadskweektuin, van de voormalige Union Chocoladefabriek en van MAAK|3DMakerszone in de Waarderpolder. Toelichtingen van architecten zijn er onder meer bij Deo Neo, in gebouw Zijlsingel en in Het Haarlem Kwartier. Natuurlijk is er weer een rondvaart, zijn er presentaties in het ABC en kunnen kinderen hier terecht om zelf de stad met LEGO te bouwen onder begeleiding van echte architecten!

De apotheose van deze dag heeft plaats wanneer burgemeester Bernt Schneiders om 17.00 uur de bijzondere expositie ’25 jaar - ABC, Architectuur en Bouwen in het Centrum’ opent in het jubilerende ABC.

Hieronder staat uitgebreid het gehele programma. Helemaal onderaan treft u de mogelijkheid aan om de PDF van het gedrukte programma te downloaden en eventueel te printen (6 pagina's incl. kaart)

Watt voor Watt Haarlem is hoofdsponsor van de Haarlemse Dag van de Architectuur, zie ook deze link

let op:
Wijzigingen/aanvullingen en verbeteringen van tijden etc. t.o.v. gedrukt programma zijn:

! nog niet van toepassing !
____________________________________________

PROGRAMMA (chronologisch)
 

10:00 uur
Aftrap Dag van de Architectuur Haarlem
Oval Office van gebouw Zijlsingel
Zijlsingel 1, ingang om de hoek aan de Zijlweg

10:00 uur: ontvangst
10:10 uur: Welkom door Gabriël Verheggen, directeur ABC Architectuurcentrum
10:15 uur: Opening door wethouder Ewout Cassee
10:20 uur: Bevlogen initiatiefnemers aan het woord.
Gabriël Verheggen in gesprek met Coco Groothuis (Parksessies) Pieter van der Spek (Het Haarlems Kwartier), Baud Schoenmaekers (Seinwezen) en Chantal van der Erve (Hip Shops)

11:00-17:00 uur
Taping the city
gevisualiseerde route
Diverse locaties binnenstad

CSI Haarlem, bestaande uit de architecten Rick Thani, Werner Kamp, Hans van Eeden en Remko van Heummen, realiseert in opdracht van Hip Shops Haarlem op deze dag het bijzondere project ‘Taping the City’. Hierbij wordt de onlangs geïntroduceerde nieuwe Haarlemse winkelroute Hip Shops gevisualiseerd. Taping the City laat de fysieke verbinding zien van de panden en de deelnemende winkels met de straten waar deze zijn gevestigd. Door de route van de Hip Shops te wandelen wordt een beeld opgeroepen waarbij de historische morfologie en de architectuur van de stad versmelt met het hedendaags gebruik.
Aandachtspunt: Dit project kan alleen worden uitgevoerd bij
geschikte weersomstandigheden. Zie www.csihaarlem.nl voor meer info.

11:00 (en 13:00 uur)
Stadskweektuin
rondleiding en toelichtingen
Kleverlaan 9 (voor het witte kantoorgebouw)

De Stadskweektuin is tussen 1910 en 1912 aangelegd door de bekende tuinarchitect Leonard Springer. In de Stadskweektuin groeien vele soorten inheemse en exotische planten en bomen en bevindt zich een uitgebreid kassencomplex. Tevens bevinden zich er de ruïnes van het vroegere Huis Ter Kleef. Door het vervallen van de gemeentelijke functie als stadskweektuin is een voorbereidingscommissie, waarin buurtbewoners zijn vertegenwoordigd, bezig met het ontwerp voor toekomstig gebruik en selecteert het eindgebruikers die passen binnen de ambities voor het gebied. Tijdens de rondleiding wordt alles verteld over deze plannen en hoe het zijn unieke, op de buurt georiënteerde recreatieve functie kan behouden.

11:15 uur
Gebouw Zijlsingel: kantoor en hotel
toelichting en rondleiding
Zijlsingel 1, ingang om de hoek aan de Zijlweg
Hoe geef je met beperkte middelen een nieuw gezicht aan een gedateerd gebouw? Mulderblauw Architecten heeft in opdracht van HBB Groep voor deze voormalige publiekshal een ontwerp voor de transformatie van de gevel gemaakt. Het UWV trekt vanaf 1 juli in een deel van dit gebouw en snel daarna zal ook een nieuw hotel de deuren hier openen! Het verhaal achter deze boeiende transformatie en haar toekomst wordt verteld door architect Wouter Kabbes.

11:15 uur (en 12:15 uur)
De Houtvaart – een gered uniek Openluchtzwembad
openstelling met rondleiding
Piet Heinstraat 12

De Houtvaart is een openluchtzwembad met geschiedenis én architectuur. Gebouwd in 1927 werd het bad gebruikt voor trainingen van zwemploegen voor de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam. Het bad past met z’n kubische bouwstijl in de Amsterdamse school, met gebruik van nieuwe materialen als beton en staal. Acties vanuit de bevolking leidden in 2005 tot een grondige renovatie van het bad, waarbij veel zorg is besteed aan het behoud van karakteristieke kenmerken. De eerste rondleiding wordt gedaan door architectuurpubliciste Hilde de Haan. Om 12:15 geeft Hans Bakker van de Vereniging Vrienden van de Houtvaart zijn kijk op dit springlevende monument.

11:15 uur (en 12:30 uur)
Het Haarlems Kwartier
openstelling en rondleiding
Gedempte Oude Gracht 65

Het rijksmonument, ooit kantoor van de Haarlemse Hypotheekbank en tot voor kort advocatenkantoor, is recent omgebouwd tot 6 zelfstandige kantoren en 13 huurappartementen. Het huidige pand is vanaf de 17e eeuw ontstaan uit samenvoeging van (binnen nog altijd afleesbare) kleinere panden.
Hierbij zijn de voorgevels begin 20e eeuw omgebouwd tot de grote statige gevel van nu. In het gebouw bevinden zich enkele bijzondere elementen zoals een uniek stalen plafond en beschikt het over een grote stadstuin. Door de recente verbouwing is Haarlem een bijzonder binnenstedelijk woongebouw rijker. Initiatiefnemer Pieter van der Spek vertelt.

11:30 uur (en 13:00 uur)
Stad en mensen vanaf het water belicht
rondvaart
Startpunt/afvaart: t.h.v. Spaarne 17 !

let op: Aanmelding vooraf noodzakelijk bij ABC 023 534 05 84 (di-zo13:00-17:00)
max. 12 pers. / kosten: €12,50 p.p. (aan boord te voldoen).
Vaar mee met de open sloep van Haarlem Canal Tours en ontdek vanaf het water de invloed van kleurrijke Haarlemmers in het stadsbeeld. Wie was Jan de Lapper, wat betekende Godfried Bomans voor de stad, waar woonde Kees Verwey? Wat speelde zich af in de Waag en wie was Simon Philip de Vries? Schipper Jeroen Hagen, enthousiast verteller en architectuurkenner, geeft antwoord op deze vragen en veel meer!

12:00-15:00 uur
kinderen maken de stad
lego -inloop workshop
ABC Groot Heiligland 47

Hoe zou de stad eruit zien als jij die zou bouwen met LEGO? Het ABC heeft maar liefst 60.000 LEGO-steentjes en jij mag daarmee je eigen stad bouwen! Op deze Dag van de Architectuur organiseert het ABC in een tent in de tuin een inloopworkshop onder begeleiding van echte architecten die je kunnen helpen! De resultaten worden tentoongesteld.

12:00 uur (en 13:30 uur)
Voormalige Union Chocoladefabriek
rondleiding
Paul Krugerkade 45

Opslagruimten, ovens en verpakkingsmachines hebben plaatsgemaakt voor werkplekken, bespreekruimten en houtbewerkingsmachines. De voormalige Union Chocoladefabriek herbergt sinds kort een aantal kleine bedrijven maar ademt nog steeds de sfeer van het chocoladeverleden. Charley Beerman, mede-huurder en eigenaar van SalesQ leidt rond langs diverse verrassende ruimten.

12:00 uur (en 14:00 en 16:00 uur)
Gonnetdag van de Architectuur
Rondleidingen en presentaties
Gonnetstraat 26

Benieuwd wat er nú gebeurt in het voormalig Haarlems Allergenen Lab? De creatieve ondernemers van Gonnet26 laten zien dat de locatie, met het GonnetLAB als podium voor creatieve events, inmiddels een eigen rol vervult in Haarlem. Op de Dag van de Architectuur krijgen ideeënmakers de ruimte. Zij tonen hun visie op het thema: ‘Mensen maken de stad’ en passen dit toe op Gonnet26 en haar omgeving. Zowel buiten (stadstuinieren) alsook in het GonnetLAB kan jong en oud deelnemen aan het afwisselende programma van rondleidingen, workshops en presentaties.

12:15 uur (zie ook 11:15 uur)
De Houtvaart – een gered uniek Openluchtzwembad
openstelling met rondleiding

12:30 uur (zie ook 11:15 uur)
Het Haarlems Kwartier
openstelling en rondleiding

13:00 uur (zie ook 11:00 uur)
Stadskweektuin
rondleiding en toelichting

13:00 (en 14:30 uur)
Deo Neo
rondleiding en openstelling
Verzamelpunt hoek basisschool De Ark - Velserstraat 17

Op het voormalige terrein van het St. Joannes de Deo Gasthuis is de nieuwe wijk Deo Neo gerealiseerd. In de stedenbouwkundige opzet en het ontwerp van de woningen is aansluiting gezocht bij de omliggende buurten. Aan de openbare ruimte is veel aandacht gegeven en is zorgvuldig vormgegeven. Architecte en stedenbouwkundige Dana Ponec van het gelijknamige bureau zal tijdens een rondleiding vertellen over de totstandkoming van dit bijzondere project en daarbij ook ingaan op de veranderende rol van de toekomstige bewoners.

13:00-16:00 uur
Duurzaam Seinwezen
demonstraties en presentaties
Kinderhuissingel 1d-1h

Een mooi voorbeeld dat ‘Mensen de stad maken’ is te zien bij het Seinwezen. Deze 100- jarige spoorwegloods is namelijk duurzaam verbouwd met financiering van 32 particuliere investeerders. Dit markante plekje aan het spoor is de bakermat voor het Duurzaam Garenkokerskwartier. Begonnen in 2011 met een initiatief van een handjevol buurtbewoners is dit nu uitgegroeid tot een heuse Buurtcoöperatie waarbij ruim 300 mensen betrokken zijn. Het begrip duurzaamheid is hierbij de rode draad. Duurzaamheid in het gebouw - van restauratie tot herbestemming - maar ook duurzaamheid in de relatie van en met mensen. Zo worden duurzame relaties opgebouwd met buurtbewoners, initiatiefnemers uit andere wijken, ‘bewoners’ en gebruikers van het pand en met ambtenaren van de gemeente die het Seinwezen gebruiken om de maatschappelijke beweging van onderop mee te helpen vormgeven. Op de Dag van de Architectuur geeft het Seinwezen visuele presentaties van verbouwing, verduurzaming - mensenwerk en de beleving en het woongenot van duurzaam verbouwde huizen (Haarlemse Huizenaanpak).

13:00 uur (zie ook 11:30 uur)
Stad en mensen vanaf het water belicht
rondvaart

13:30 uur
Voormalige Union Chocoladefabriek
rondleiding

14:00 uur (zie ook 12:00 en 16:00 uur)
Gonnetdag van de Architectuur
Rondleidingen en presentaties

14:30 uur
Stadstrand De Oerkap en Drijfriemenfabriek
rondleiding en toelichting
Harmenjansweg 95

Sinds een aantal jaar heeft Haarlem een heus stadstrand. Dit is gevestigd aan het Spaarne, achter en op het terrein van de voormalige drijfriemenfabriek. Over de door de initiatiefnemers Jules en Robin zelf ontworpen en gebouwde strandtent Oerkap is veel te vertellen. Zo ook over de geschiedenis van de drijfriemenfabriek en wat daar in de toekomst mee zou kunnen. Het publiek is de gehele dag welkom op het stadstrand maar om 14:30 uur wordt een toelichting gegeven…

14:30 uur (zie ook 13:00 uur)
Deo Neo
rondleiding en openstelling

15:00 uur
MAAK | 3DMakersZone
rondleiding
Oudeweg 93

De gemeentewerf aan de Oudeweg is één van de eerste gebouwen in de Waarderpolder en werd gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw. Het complex past binnen de reeks van historische industriële gebouwen van Droste, EBH en Figee. Nu deze gebouwen zijn verlaten moet het complex een cluster worden voor ‘innovatieve maakbedrijven’ met het accent op ‘additive manufacturing’ zoals 3D printing met als naam MAAK. Verscheidene ondernemers, zoals architect Hans van Eeden zijn in samenwerking met de gemeente Haarlem druk bezig om rondom het centrale binnenplein een bruisend bedrijvencomplex en een kenniscentrum (3DMakersZone) te creëren en hiermee de panden voor de sloop te behoeden.

15:30-16:40 uur
lezingen en presentaties IN ABC
Groot Heiligland 47
15:30 uur: Hip Shops

Initiatiefnemer Chantal van der Erve bespreekt het fenomeen Hips Shops dat onlangs met een guerrilla actie op de Grote Markt in Haarlem werd geïntroduceerd. Met deze nieuwe Haarlemse winkelroute duik je in de minder bekende winkelstraatjes van Haarlem.
15:50 uur: parksessies
Parksessies is een zomers picknickfestival met muziek, kunst en theater in stadspark de Haarlemmerhout in Haarlem. Op vier woensdagavonden in juli en augustus toveren kunstenaars, theatermakers en muzikanten het park om tot een zomers picknickparadijs. Initiatiefnemer Coco Groothuis komt aan het woord.
16:10 uur: We Love The City
Een havenkwartier wat niet is gemaakt door enkele grote ontwikkelaars, maar door bijna 300 kleine en middelgrote initiatiefnemers. Mensen met het lef om, middenin een economische crisis, toch in hun eigen stad te investeren! Dat gaat niet vanzelf. Marek Vogt van bureau We Love The City, presenteert zijn ervaringen met de ‘Vlaamse aanpak’ in Havenkwartier Deventer. Hij zal de resultaten illustreren en uitleggen hoe men dit voor elkaar heeft gekregen. Zou zoiets ook in Haarlem kunnen? Marek gaat daarover graag in gesprek!

16:00 uur (zie ook 12:00 en 14:00 uur)
Gonnetdag van de Architectuur
Rondleidingen en presentaties

17:00 uur
Architectuur en Bouwen in het Centrum
opening expositie
ABC Groot Heiligland 47

Ter afsluiting van de Haarlemse activiteiten van Dag van de Architectuur 2014 opent burgemeester Bernt Schneiders, in het ABC de expositie ‘ABC, Architectuur en Bouwen in het Centrum’. Op deze zogenoemde ‘wijk-te-kijk-tentoonstelling’ worden onder meer 25 belangwekkende en verrassende projecten getoond die de afgelopen 25 jaar in de Haarlemse binnenstad zijn gerealiseerd.